6 februari 2006
ALS DE HUILBUIEN LANGER DAN TIEN DAGEN AANHOUDEN, MOET DE OMGEVING ALERT WORDEN.

Eileen Engels (1946) is verpleegkundige en schrijfster van het boek Kraamtranen. Alles over postnatale depressies. Eileen leidde samen met een gynaecoloog jarenlang een succesvol PND-spreekuur in het Pieter Pauw Ziekenhuis in Wageningen. Inmiddels heeft ze een eigen praktijd waar begeleiding en behandeling van PND-patiënten centraal staan. Vijf vragen aan PND-deskundige Eileen Engels.

Wat is een postnatale depressie (PND)?
‘Een postnatale depressie is een somato-psychische aandoening die ontstaat na een bevalling, een miskraam, een abortus of na het slikken van de morning-afterpil. Somato staat voor lichamelijk, psychisch staat voor geestelijk: je kunt geestelijk verzwakt raken door een lichamelijke oorzaak. Een PND wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een plotselinge daling van de hormoonspiegel in het lichaam van de vrouw. Meestal ontstaat een PND binnen vier weken of anders later na de bevalling. Ze kan ook optreden na het stoppen van de borstvoeding.’

Wat zijn de symptomen?
‘Naast de algemene depressieklachten en neerslachtigheid geeft een PND symptomen van angst of spanning. Er is bovendien sprake van een verhoogde prikkelbare stemming, piekeren, het idee hebben een slechte moeder te zijn en voelen dat alles vreemd en onwerkelijk is. Vrouwen met een PND zijn labiel, gespannen en onrustig.’

Labiel, gespannen, onrustig? Is dat niet normaal na het krijgen van een kind?
‘Nee, dat hoort niet. Natuurlijk is er sprake van ontwrichting van je normale leven na de geboorte van een kind. Dat zal elke vrouw ervaren. Maar na enkele weken moet het zijn alsof het kind er altijd is geweest. Onrust omdat een kind je uit bed haalt, is normaal. En dat je daardoor vermoeid of afgemat bent, is ook normaal. Maar dat is geen depressie. Een pas bevallen vrouw hoort niet angstig, zenuwachtig of gespannen te zijn. Tranen tijdens de kraamweek, de zogenaamde babyblues, mogen dan ook niet langer dan drie tot vier dagen voorkomen. Als deze huilbuien langer dan tien dagen aanhouden, moet de omgeving alert worden. Zoiets is niet normaal voor een pas bevallen vrouw.’

Waarom durven veel vrouwen niet te praten over hun PND?
‘Omdat ze zich schamen voor hun sombere gevoelens en negatieve gedachten. Op een PND in de meest heftige vorm, waarbij vrouwen bang zijn om hun kind iets aan te doen, rust helemaal een taboe. Dat je bang bent om je kind te verdrinken of van de trap te laten vallen zijn geen gedachten die je gemakkelijk deelt met anderen. Iemand met een PND wordt vaak niet begrepen. De klachten uiten zich psychisch, maar uiteindelijk gaat het om een lichamelijke aandoening, veroorzaakt door een verstoorde hormoonhuishouding.’

Hoe kan een PND het beste worden behandeld?
‘Het is heel belangrijk om zowel de psychische als de lichamelijke kant van het probleem aan te pakken. Veel huisartsen schrijven antidepressiva voor, maar dat is niet afdoende. Als de diagnose van een falende schildklier is gesteld, die ook tot depressies kan leiden, krijgt de patiënt een schildklierhormoon toegediend en geen antidepressiva, zoals wel vaak het geval is bij postnatale depressies. Hormoontherapie, op advies van de huisarts en mits toegepast op goede gronden en in de juiste dosering, is onschadelijk voor moeder en kind.’

Meer weten over hormoontherapie? Kijk op www.eileenengels.nl

Alice Binnendijk
Bron: Margriet, 6 februari 2006