23 juni 2004
Wie erg zwak is, kan beter geen voetbal kijken

Door Carl Mureau
GELDROP – Angst is geen goede raadgever, toch adviseerde neuropsycholoog dr. Erik Matser een van zijn patiënten níet naar Nederland-Tsjechië te kijken. ‘De man had net een hartinfarct gehad, was in een deplorabele conditie en moest stressvolle situaties vermijden. Achteraf is dat heel verstandig geweest.’

Vanavond staat een nieuwe avond vol stress te wachten. Nederland vecht tegen Letland voor zijn laatste kans op het EK voetbal. Wie in zeer slechte conditie verkeert, doet er volgens Matser verstandiger aan om niet te kijken. Zeker niet nu Dick Advocaat nog bondscoach is, want die brengt met zijn zwalkende beleid onnodig veel stress teweeg. ‘Niet alleen bij het team, maar ook bij de bevolking.’
Matser is verbonden aan het St. Annaziekenhuis in Geldrop. Morgen presenteert hij zijn boek ‘Het beschadigde brein’, waarin hij betoogt dat slecht management leidt tot onnodig veel stress en arbeidsongeschiktheid. ‘Als managers niet-invoelbare beslissingen nemen, leidt dat tot onzekerheid en stress bij hun werknemers.’
Matser beschouwt Advocaat als manager (van Oranje) en De Wissel (Robben-Bosvelt) als een typisch voorbeeld van zo’n niet-invoelbare beslissing. ‘Wat iedereen nou zo lullig vindt, is dat je door zo’n stommiteit verliest.’ Het gevolg: niet alleen het Nederlands elftal is in last, ook de BV Nederland verliest zelfwaarde.
Die onzekerheid en het onbegrip over wat op de grasmat gebeurt, leidt tot stress. Dat is een lichamelijke reactie, legt Matser uit, die begint in de hersenen. Een bedreiging stimuleert de aanmaak van stresshormonen: cortisol en adrenaline. Die zorgen ervoor dat je hartslag stijgt, de spieren zich spannen, dat je concentratie afneemt en dat je enorm veel energie verbruikt, wat weer leidt tot grote vermoeidheid.
‘We noemen dat een vecht-vluchtreactie. Op zich is daar niets mis mee. Want het maakt ook dat je van een wedstrijd kunt genieten. Maar het moeten geen tien wedstrijden op een avond zijn. En je moet ook niet onnodig veel extra stress krijgen doordat de coach de verkeerde beslissingen neemt.’
Topsporters hebben behoefte aan helderheid. Keihard zijn mag, als alles maar gericht is op dat ene doel: kampioen worden. Matser ziet nu dat het Nederlands elftal zo’n heldere, duidelijke coach ontbeert. ‘Ze zijn steeds maar bezig met akkefietjes, ruzietjes.’ En dus wordt het vanavond weer een enerverend voetbalavondje.
Tegen eventueel opspelende kijkangst heeft Matser wel een remedie: ‘Bij vliegangst is het verstandig om tijdens de vlucht te denken aan de landing, want dan is het bijna voorbij. Hetzelfde wil ik adviseren voor het kijken naar de wedstrijd: blijf denken aan een goede afloop.’
Wie heel ziek of erg zwak is, kan de stress beter vermijden. ‘De kans op double trouble is aanwezig: Nederland uitgeschakeld en Duitsland naar de kwartfinales’, zegt Matser. Maar een ander, positief scenario is ook denkbaar: ‘Nederland speelt gelijk en Duitsland verliest. Dan kun je met twee punten toch nog doorgaan naar de volgende ronde. Dat wil iedereen natuurlijk graag meemaken. Als je dan net 90 minuten met je hond hebt gewandeld, heb je wel het main event van het jaar gemist.’

Bron: Algemeen Dagblad, 23 juni 2004